Cam-drin yw pan fydd rhywun yn achosi niwed neu ofid. Gall gymryd sawl ffurf, yn amrywio o ddiffyg parch i achosi poen corfforol neu feddyliol i rywun. Gall ddigwydd yng nghartref rhywun, cartref gofal, ysbyty neu le cyhoeddus.
Mae'r mathau o gam-drin yn cynnwys; esgeulustod, cam-drin corfforol, cam-drin seicolegol neu emosiynol, cam-drin ariannol, hunan-esgeulustod, cam-drin rhywiol, cam-drin sefydliadol a cham-drin gwahaniaethol. Pob math o gam-drin domestig, trais rhywiol, stelcio, aflonyddu a rheolaeth orfodol, pob math o gamfanteisio sy'n cynnwys caethwasiaeth fodern, priodas dan orfod, anffurfio organau cenhedlu benywod, trais ar sail anrhydedd a radicaleiddio. Gallwch ddarllen mwy am y mathau o gam-drin isod.
Bydd y pryder a adroddwyd yn cael ei adolygu a bydd camau gweithredu yn cael eu cymryd yn seiliedig ar y wybodaeth a rennir. Gall hyn olygu bod nifer o asiantaethau yn cydweithio i rannu mwy o wybodaeth i helpu creu darlun o amgylchiadau'r plentyn a/neu oedolyn. Gelwir hyn yn ddull amlasiantaethol a dyma'r ffordd fwyaf effeithiol o amddiffyn plant ac oedolion sydd mewn perygl. Y flaenoriaeth ar unwaith yw sicrhau bod yr oedolyn a/neu'r plentyn sydd mewn perygl yn ddiogel ac yn cael ei amddiffyn rhag unrhyw gam-drin pellach.
Esgeulustod yw pan nad yw person yn derbyn y gofal, y gefnogaeth neu'r help sydd eu hangen arno i aros yn ddiogel, yn iach ac yn hapus. Gall hyn ddigwydd oherwydd nad yw rhywun sy'n gyfrifol am eu gofal yn gallu neu'n amharod i ddiwallu eu hanghenion sylfaenol.
Gall enghreifftiau o esgeulustod gynnwys:
Gall esgeulustod fod yn ddigwyddiad untro neu ddigwydd dros amser. Gall fod yn fwriadol neu'n anfwriadol, ond mae'n arwain at beidio â diwallu anghenion sylfaenol person a gall eu rhoi mewn perygl o niwed.
Cam-drin corfforol yw defnyddio grym sy'n achosi poen, anaf, niwed neu ofid i berson.
Dyma rai enghreifftiau:
Cam-drin corfforol yw pan fydd rhywun yn brifo neu'n anafu person arall yn fwriadol, neu'n defnyddio grym mewn ffordd sy'n achosi niwed.
Gall arwyddion o gam-drin corfforol gynnwys anafiadau heb eu hesbonio, damweiniau dro ar ôl tro, ofn pobl benodol, neu anafiadau nad ydynt yn cyd-fynd â'r esboniad a ddarperir
Cam-drin seicolegol neu emosiynol yw ymddygiad sy'n achosi gofid emosiynol, ofn, colli hyder, neu niwed i les person.
Cam-drin seicolegol neu emosiynol yw pan fydd rhywun yn defnyddio geiriau neu weithredoedd i reoli, dychryn, cywilyddio, ynysu neu gynhyrfu person arall.
Gall arwyddion o gam-drin seicolegol neu emosiynol gynnwys ofn, gorbryder, hyder isel, ynysu cymdeithasol, newidiadau sydyn mewn ymddygiad, neu rywun yn cael ei reoli, ei fygwth neu ei gywilyddio gan berson arall.
Cam-drin ariannol yw pan fydd rhywun yn defnyddio, yn rheoli neu'n cymryd arian, eiddo neu feddiannau person arall yn amhriodol heb eu cydsyniad.
Cam-drin ariannol yw pan fydd arian, eiddo neu gyllid rhywun yn cael ei gamddefnyddio, ei ddwyn neu ei reoli mewn ffordd sy'n achosi niwed neu anfantais.
Gall arwyddion o gam-drin ariannol gynnwys arian ar goll, biliau heb eu talu, newidiadau sydyn i drefniadau ariannol, neu rywun arall yn cymryd rheolaeth o gyllid person heb eu cydsyniad.
Cam-drin rhywiol yw pan fydd rhywun yn cymryd rhan mewn gweithgaredd rhywiol heb eu cydsyniad.
Arwyddion cyffredin o gam-drin rhywiol:
Cam-drin sefydliadol yw pan fydd gofal gwael, esgeulustod, neu arferion amhriodol o fewn lleoliad gofal, sefydliad, neu wasanaeth yn achosi niwed i berson neu grŵp o bobl.
Arwyddion cyffredin o gam-drin sefydliadol:
Hunan-esgeulustod yw pan nad yw person yn gallu neu'n amharod i ofalu am ei anghenion sylfaenol, ei iechyd, ei ddiogelwch neu ei les ei hun a allai ei roi mewn perygl o niwed.
Arwyddion cyffredin o hunan-esgeulustod