Gwasanaeth Niwroddatblygiad
Pwy mae’r Gwasanaeth Niwroddatblygiad yn ei gefnogi?
Mae’r gwasanaeth niwroddatblygiad (ND) yn darparu asesiad, gwybodaeth a chyngor amlddisgyblaethol i blant a phobl ifanc niwrowahanol a’u teuluoedd ym Mhowys. Ar hyn o bryd mae'r tîm yn cynnig asesiad i blant a phobl ifanc hyd at 18 oed, lle mae pryderon ynghylch anhwylder yn y sbectrwm awtistiaeth (ASD) posibl ac anhwylder diffyg canolbwyntio a gorfywiogrwydd (ADHD).
Fel gwasanaeth rydym yn gweithio'n agos gyda'n cydweithwyr ym maes iechyd ac addysg i ddysgu am wahanol feysydd o fywyd y plentyn/person ifanc. Mae anhwylderau niwroddatblygiadol yn disgrifio gwahaniaethau yn y ffordd y mae'r ymennydd a'r system nerfol yn datblygu. Mae hyn yn golygu bod plant a phobl ifanc niwroamrywiol yn profi, yn meddwl am, ac yn rhyngweithio â'r byd yn wahanol.
Oriau agor
Oriau gweithredu craidd y Gwasanaeth ND yw 9:00yb tan 17:00yh o ddydd Llun i ddydd Gwener.
Gellir atgyfeirio pan fydd pryderon am y canlynol gyda phlentyn neu berson ifanc:
- cyfathrebu cymdeithasol a rhyngweithio cymdeithasol
- ymddygiad ailadroddus / dychymyg/ chwarae
- gwahaniaethau synhwyraidd
a/neu - sylw
- lefelau gweithgaredd
- byrbwylltra
Rhaid i'r gwahaniaethau hyn fod yn bresennol mewn mwy nag un lle a rhaid bod rhywfaint o dystiolaeth o blentyndod cynnar. Mae'n rhaid iddo gael effaith swyddogaethol ar fywyd bob dydd y plentyn neu'r person ifanc.
Sut i atgyfeirio:
- Ar gyfer plant sy'n mynychu'r ysgol, y llwybr atgyfeirio a argymhellir yw drwy'r Panel Cynhwysiant Disgyblion (PIP). Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol yr Ysgol (CADY) yw'r person gorau i drafod hyn gyda.
- Mae atgyfeiriadau hefyd yn cael eu gwneud gan amrywiaeth o weithwyr proffesiynol, gan gynnwys ymwelwyr iechyd, therapyddion lleferydd ac iaith, pediatregwyr, ymarferwyr CAMHS, gweithwyr ymyrraeth ieuenctid neu weithwyr cymorth i deuluoedd.
- Bydd atgyfeiriadau gan feddygon teulu hefyd yn cael eu hystyried lle nad yw'n bosibl i atgyfeiriad ddod drwy'r ysgol neu weithiwr proffesiynol arall sy'n adnabod y plentyn neu'r person ifanc.
Bydd panel o weithwyr proffesiynol amlddisgyblaethol yn ystyried yr atgyfeiriad. Gellir derbyn yr atgyfeiriad a'i roi ar restr aros ar gyfer asesiad diagnostig neu caiff yr atgyfeiriad ei wrthod os yw'n amhriodol, neu oherwydd diffyg tystiolaeth. Os gwrthodir yr atgyfeiriad, byddwn yn rhoi gwybod yr atgyfeiriwr a'r teulu.
Efallai y byddwn yn gwrthod yr atgyfeiriad os yw'n amhriodol neu oherwydd diffyg tystiolaeth. Byddwn yn anfon camau gweithredu a argymhellir ac yn cyfeirio yn yr achos nad ydym yn derbyn yr atgyfeiriad.
E-bost atgyfeirio: powysndreferrals@wales.nhs.uk
O’r 1af Chwefror 2026 ymlaen, dylid cyflwyno atgyfeiriadau asesiad diagnostig i adran niwroddatblygiad plant i'r cyfeiriad e-bost isod gan ddefnyddio ein ffurflen atgyfeirio newydd.
Mae'r cyfnod asesu yn asesiad diagnostig cyfannol a all arwain at ddiagnosis o Anhwylder Diffyg Canolbwyntio a Gorfywiogrwydd (ADHD), Anhwylder Sbectrwm Awtistiaeth (ASD), weithiau'r ddau, neu gall ddod i'r casgliad na ellir gwneud diagnosis ar hyn o bryd.
Mae diagnosis yn para gydol oes, ac felly mae'n hanfodol ein bod yn asesu'r anghenion sy'n cael eu cyflwyno'n drylwyr. Mae'r asesiad llawn yn cynnwys gwybodaeth gan y teulu, safbwynt eich plentyn, arsylwadau uniongyrchol o'ch plentyn a mewnbwn gan weithwyr proffesiynol eraill.
Unwaith y bydd yr holl asesiadau wedi'u cwblhau, bydd ein tîm amlddisgyblaethol yn adolygu'r wybodaeth ac yn cytuno ar ganlyniad. Yna cynigir cyfarfod adborth i chi gyda'ch clinigwr arweiniol.
Bydd rhai apwyntiadau wyneb yn wyneb, tra gellir cwblhau eraill ar-lein gan ddefnyddio Attend Anywhere, system fideo ddiogel sy’n debyg i Zoom neu Teams. Mae'r offer a ddefnyddir yn ystod yr asesiad yn cynnwys:
- Cyfweliad Diagnostig Awtistiaeth (ADI-R) gyda rhiant/gofalwr
- Amserlen Arsylwi Diagnostig Awtistiaeth (ADOS)
- DIVA5 Ifanc (Cyfweliad rhiant a pherson ifanc ar gyfer ADHD) Ar gyfer 6 oed+
- Qb (Asesiad Arsylwi ADHD) Ar gyfer oedrannau 6 oed+
- Offeryn Sgrinio Conners (I'w gwblhau gan Athrawon a Rhieni) Ar gyfer 6 oed+
- Sgrinwyr ychwanegol ar gyfer rhieni ac ysgolion/meithrinfeydd, yn arbennig o ddefnyddiol i blant iau i gefnogi asesiad ASD.
Mae'r gwasanaeth ND yn wasanaeth ledled Powys, sy'n golygu bod y tîm yn cwmpasu sir gyfan Powys. Yn ein tîm mae nyrsys, therapyddion lleferydd, therapyddion galwedigaethol, gweithwyr cymorth gofal iechyd a meddygon. Mae aelodau'r tîm yn gweithio o sawl lleoliad ar draws Powys ond y manylion cyswllt canolog ar gyfer y gwasanaeth yw:
Y Gwasanaeth Niwroddatblygiad
Bwrdd Iechyd Addysgu Powys
Anecs Canolfan y Plant
Ysbyty Aberhonddu
Heol Cerrigochion
Aberhonddu
Powys
LD3 7NS
E-bost: powys.nd.service@wales.nhs.uk
Hafan - Niwrowahaniaeth Cymru | Neurodivergence Wales | National Neurodivergence Team
Y safle cenedlaethol sy'n helpu gwella bywydau pobl niwroamrywiol a'u teuluoedd yng Nghymru. Ar y safle fe welwch wybodaeth am beth yw niwrowahaniaeth, a pha wasanaethau a chyfleoedd hyfforddi sydd ar gael ar-lein ac ar draws Cymru. Mae'r wefan yn helpu cyflawni gweledigaeth a strategaeth ND Llywodraeth Cymru ac mae ganddi le allweddol i sicrhau bod Cymru'n genedl sy'n gyfeillgar i niwroamrywiaeth.
Cymdeithas Genedlaethol Awtistiaeth Cymru
Darparu ystod eang o wasanaethau cymorth personol o safon i bobl ar y sbectrwm awtistiaeth a'u teuluoedd a'u gofalwyr yng Nghymru.
Mae Sefydliad ADHD – Elusen Niwroamrywiaeth, yn wasanaeth iechyd ac addysg integredig yn y DU sy'n cynnig gwasanaeth gydol oes sy'n seiliedig ar gryfder i'r rhai sy'n byw gydag ADHD, Awtistiaeth, Dyslecsia, Anhwylder Cydlynu Datblygiadol (DCD), Dyscalcwlia, Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD), Syndrom Tourette a mwy.
Mae Credu yn gweithio i gefnogi aelodau o'r teulu a ffrindiau ar draws Powys sy'n gofalu am rywun sy'n sâl neu'n anabl.
Mae elusen SNAP Cymru yn cynnig gwybodaeth, cyngor a chymorth annibynnol am ddim i helpu cael yr addysg gywir i blant a phobl ifanc sydd â phob math o anghenion addysgol arbennig (AAA)/anghenion dysgu ychwanegol (ADY) ac anableddau. Maent yn rhoi cyngor a chefnogaeth ar ystod o faterion gan gynnwys asesiadau, cynlluniau addysg unigol, datganiadau o anghenion addysgol arbennig, bwlio, presenoldeb ysgol, gwaharddiad, darpariaeth iechyd a gofal cymdeithasol a gwahaniaethu. Maent hefyd yn darparu eiriolaeth, datrys anghytundeb, cyngor gwahaniaethu, eiriolaeth a hyfforddiant i bobl ifanc, rhieni a gweithwyr proffesiynol.
Mae Cerebra yn elusen sy'n darparu cefnogaeth i blant â chyflyrau ar yr ymennydd a'u teuluoedd a'u gofalwyr. Canllawiau, taflenni ffeithiau ac adnoddau eraill Cerebra sy'n cynnig gwybodaeth gynhwysfawr a chyfredol ar amrywiaeth o faterion gan gynnwys materion corfforol, cymdeithasol a chyfreithiol.
Mae DEWIS Cymru yn chwilotwr sy'n cynnig gwybodaeth am wasanaethau a chyngor am les i blant a phobl ifanc yng Nghymru.
Dulliau defnyddiol ar gyfer plant – PDA Society
Mae'r Gymdeithas Osgoi Galw Patholegol (PDA) yn elusen sy'n cynnig gwybodaeth, hyfforddiant a chefnogaeth i'r rhai sydd â PDA a'u teuluoedd. Mae'r ddolen uchod yn darparu dulliau defnyddiol PDA i blant.
Croeso i'r | Rhwydwaith Merched Awtistig
Mae'r Rhwydwaith Merched Awtistiaeth yn elusen fach sy'n gweithio i gefnogi, addysgu a sbarduno newid. Maent yn cynnig adnoddau i ddysgu mwy am gyflwyniad mewnol o awtistiaeth.