Atal yr Ataliadwy: Adroddiad Blynyddol Cyfarwyddwr Iechyd y Cyhoedd

Darllenwch Adroddiad Blynyddol Cyfarwyddwr Iechyd y Cyhoedd (agor mewn dolen newydd)

Mae pawb yn gwybod bod atal yn well na gwella.

Yn fy adroddiad blynyddol y llynedd fe wnes i’r pwynt, yn yr hinsawdd economaidd bresennol, mai’r her i ni gyd yw sicrhau nad yw gofynion tymor byr yn tynnu sylw i ffwrdd o’n nod o well iechyd a lles. Mae hyn yn parhau i fod yn wir ddeuddeg mis yn ddiweddarach, ac mae pŵer eithriadol yn cael ei roi ar atal yn gywir. Os gwnawn hyn, gallwn wella iechyd poblogaeth Powys trwy leihau marwolaethau cynamserol, anghydraddoldebau cymdeithasol, a’r amser absoliwt y mae rhai pobl yn ei dreulio gyda iechyd gwael. Yn ei dro,
bydd hyn yn lleihau’r baich ar y GIG a gofal cymdeithasol.

Yn yr adroddiad eleni rwy’n amlinellu sut mae buddsoddi mewn atal yn gosod y sylfaen ar gyfer iechyd da trwy gydol oes. Mae’r dystiolaeth yn glir. Mae llawer o’r cyflyrau iechyd mwyaf cyffredin fel clefyd y galon, diabetes math II a rhai canserau, yn cael eu hatal i raddau helaeth. Mae’r Fframwaith hwn yn tynnu sylw at yr ymyriadau hynny sy’n lleihau effaith gronnol risgiau iechyd trwy gydol oes ac ar draws cenedlaethau i’r effaith fwyaf. Wrth gymryd y dull hwn, rwy’n anelu at ddangos nad yw atal yn tynnu sylw oddi wrth y pwysau gofal iechyd acíwt uniongyrchol, ond yn hytrach yn rhan allweddol o ateb cynaliadwy.

Mae’r adroddiad Fframwaith Atal yr Ataliadwy hwn yn Adroddiad Blynyddol Cyfarwyddwr Iechyd y Cyhoedd ar gyfer Bwrdd Iechyd Addysgu Powys ar gyfer 2025, ac yn fframwaith ar gyfer iechyd y boblogaeth. Mae’r Fframwaith hwn yn nodi dull Powys o atal ar lefel poblogaeth. Felly, mae wedi’i gynllunio i gyflawni ymrwymiad yng Nghynllun Integredig Bwrdd Iechyd Addysgu Powys 2024-29 i ddatblygu cynllun atal system gyfan ar draws cwrs oes. Bydd y Fframwaith hefyd yn cael ei adlewyrchu yng nghynlluniau strategol y bwrdd iechyd, y rhaglen Gwella Gyda’n Gilydd a’r Fframwaith Comisiynu Strategol. Edrychaf ymlaen at weithio gyda phobl ledled Powys i weithredu’r Fframwaith hwn i gefnogi pobl i fyw bywydau iachach a hirach.

Mererid Bowley, Cyfarwyddwr Gweithredol Iechyd y Cyhoedd, Bwrdd Iechyd Addysgu Powys