Beth yw'r ymgynghoriad Gwella Gyda'n Gilydd?

28 Hydref 2026

Mae Bwrdd Iechyd Addysgu Powys yn gwahodd pobl ledled Powys i helpu llunio dyfodol gwasanaethau lleol y GIG.

Mae'r ymgynghoriad yn rhedeg o 5 Hydref 2026 i 10 Ionawr 2027 ac yn ceisio barn ar gynigion ar gyfer iechyd corfforol oedolion, iechyd meddwl oedolion, gofal brys a rhai gwasanaethau diagnosteg.

Bydd tair ar ddeg o ddigwyddiadau lleol a thri digwyddiad ar-lein yn rhoi cyfleoedd i bobl gwrdd â'r tîm, gofyn cwestiynau, trafod y cynigion ac yna cwblhau'r holiadur. Mae manylion llawn ar gael yn biap.gig.cymru/GwellaGydanGilydd

Mae'r diweddaraf yn ein cyfres o erthyglau rheolaidd Gwella Gyda'n Gilydd yn esbonio beth yw'r ymgynghoriad Gwella Gyda'n Gilydd.

Gallwch ddarllen y Ddogfen Ymgynghori Lawn ar ein gwefan neu gael rhagor o wybodaeth drwy ddarllen y bennod "Am beth mae'r ymgynghoriad hwn?" isod.

Mae'r bennod hon yn egluro pa feysydd gwasanaeth sydd wedi'u cynnwys yn yr ymgynghoriad, a pha wasanaethau nad ydynt wedi'u cynnwys. Mae'n egluro'r materion rydyn ni'n eu harchwilio a pham maen nhw'n bwysig.

Mae llawer o'r cynigion yn yr ymgynghoriad hwn yn ymwneud â gwasanaethau cymunedol y GIG iechyd corfforol a meddyliol i oedolion ym Mhowys. Mae rhai cynigion hefyd yn effeithio ar wasanaethau gofal brys ar gyfer mân anafiadau a all gael eu defnyddio gan bobl un oed a hŷn, a rhai gwasanaethau diagnostig i bob oed.

Mae hyn yn cynnwys y canlynol:

Gwasanaethau Iechyd Corfforol Oedolion Cymunedol a Chleifion Mewnol:
- Ein timau sy'n gweithio yn y gymuned, gan gynnwys staff sy'n ymweld â phobl yn eu cartref i ddarparu triniaeth a chymorth iechyd corfforol, gan weithio'n agos gyda phartneriaid gofal sylfaenol a'r sector gwirfoddol. Mae enghreifftiau'n cynnwys timau Nyrsio Ardal, Gartref yn Gyntaf ac Atal Cwympiadau.
- Gofal cleifion mewnol iechyd corfforol a ddarperir yn ein wardiau ysbytai cymunedol gan gynnwys adsefydlu ar ôl strôc, unedau barod i fynd adref, a gofal lliniarol a gofal diwedd oes i gleifion mewnol.
Gofal Brys a Diagnosteg:
- Y gwasanaethau gofal brys a ddarparwn yn y sir, gan gynnwys ein Hunedau Mân Anafiadau, ymateb cymunedol gofal brys, profion diagnostig brys (megis pelydr-x a phrofion gwaed), a gofal "cam i fyny" a all helpu atal derbyniad i Ysbyty Cyffredinol Dosbarth.
- Mae hyn yn cynnwys Gwasanaethau Uned Mân Anafiadau i bobl un oed a throsodd, a hefyd rhai gwasanaethau diagnostig a ddefnyddir gan blant a phobl ifanc fel pelydr-x.
Gwasanaethau Iechyd Meddwl Oedolion Cymunedol a Chleifion Mewnol:
- Ein timau sy'n gweithio yn y gymuned, gan gynnwys staff sy'n ymweld â phobl yn eu cartref eu hunain i ddarparu triniaeth a chefnogaeth iechyd meddwl.
- Gofal cleifion mewnol iechyd meddwl a ddarperir yn ein wardiau ysbyty cymunedol.

Bydd yr ymgynghoriad hwn hefyd yn ein helpu ni wneud penderfyniadau hirdymor ar wasanaethau lle mae newidiadau dros dro ar waith, gan gynnwys:

Oriau agor unedau mân anafiadau.
Unedau barod i fynd adref ym Mronllys a Llanidloes, ac adsefydlu cleifion mewnol wedi'i gryfhau yn Aberhonddu a'r Drenewydd.
Newidiadau etifeddol yn deillio o bandemig COVID i Ward Crug yn Aberhonddu, Ward Panpwnton yn Nhref-y-clawdd, gwasanaethau ysbyty dydd.

Nid yw'r ymgynghoriad hwn yn cynnwys yn uniongyrchol sut mae'r gwasanaethau canlynol yn cael eu darparu:

Gwasanaethau Gofal wedi’i Gynllunio: gwasanaethau llawfeddygol, endosgopi ac apwyntiadau cleifion allanol a ddarperir ym Mhowys, a'r gwasanaethau gofal wedi’i gynllunio a gomisiynwn gan fyrddau iechyd cyfagos ac Ymddiriedolaethau'r GIG.
Gwasanaethau diagnostig eraill nad ydynt o fewn cwmpas yr ymgynghoriad hwn.
Gwasanaethau Menywod a Phlant: gan gynnwys gwasanaethau mamolaeth, gwasanaethau iechyd meddwl plant a phobl ifanc, gwasanaethau cymunedol plant, niwroddatblygiad plant – ac eithrio gwasanaethau uned anafiadau bach i bobl un oed a hŷn, a rhai gwasanaethau diagnostig i bob oed.
Gwasanaethau Gofal Sylfaenol dan gontract uniongyrchol a ddarperir mewn Ymarfer Meddygol Cyffredinol, meddygfeydd deintyddol, fferyllfa ac optometreg gan gynnwys gwasanaethau y tu allan i oriau.
Gofal Cymdeithasol.
Sefydliadau Cymunedol a Gwirfoddol.
Newidiadau i'r ffordd rydym yn comisiynu gwasanaethau acíwt a brys gan fyrddau iechyd cyfagos ac Ymddiriedolaethau'r GIG: er ei fod yn cynnwys cyfleoedd i ddarparu mwy o ofal cam i fyny a cham i lawr i fwy o gleifion yn y sir, gan gynnwys trwy ganolfannau gofal brys ac ymateb cymunedol brys. Rydym yn egluro hyn yn fanylach mewn penodau yn hwyrach yn y ddogfen.

Gall yr ymgynghoriad hwn effeithio ar y ffordd rydym yn gweithio gyda'r gwasanaethau hyn i ddarparu'r gofal iechyd a'r canlyniadau gorau i bobl Powys.

Pam y gwasanaethau hyn?

Dros y ddwy flynedd ddiwethaf rydym wedi bod yn siarad â chleifion, cymunedau, staff a sefydliadau partner i glywed eu barn am y cyfleoedd a'r heriau i wasanaethau iechyd.

Yn seiliedig ar eu hadborth, rydym yn canolbwyntio yn gyntaf ar wasanaethau cymunedol y GIG iechyd corfforol a meddyliol i oedolion. Mae hyn oherwydd bod angen newid ar frys arnynt er mwyn iddynt allu diwallu anghenion cleifion nawr ac yn y dyfodol. Ar hyn o bryd, nid ydym bob amser yn gallu cynnig y safonau gofal iechyd diogel ac amserol y byddem yn eu dymuno. Gallant fod yn ddibynnol ar dimau bach wedi'u gwasgaru dros ardal fawr iawn. Gallant fod yn rhy ddibynnol ar staff asiantaeth sy'n llai cyfarwydd â'n sir a'n gwasanaethau.

Rydym yn canolbwyntio ar y gwasanaethau hyn nawr. Ond mae Gwella Gyda'n Gilydd yn sgwrs barhaus. Yn y blynyddoedd i ddod byddwn yn canolbwyntio ar feysydd gwasanaeth eraill, fel Gofal wedi’i Gynllunio a Gwasanaethau i Fenywod a Phlant.

Beth rydyn ni’n ceisio ei ddysgu

Yn y ddogfen hon, rydym yn egluro:

Pam mae angen i ni newid y gwasanaethau hyn.
Beth rydyn ni wedi'i ddysgu hyd yn hyn.
Pam rydym wedi awgrymu'r opsiynau ym Mhenodau 6, 7 ac 8, a pham mae opsiynau eraill wedi cael eu hystyried a'u diystyru.
Sut allwch chi gymryd rhan a beth fyddwn ni'n ei wneud gyda'r adborth rydych chi'n ei rannu.

Ochr yn ochr â'r ddogfen ymgynghori hon gallwch ddod o hyd i wybodaeth fanylach ar ein gwefan. Mae hyn yn cynnwys y canlynol:

Yr Achos Busnes Cyn Ymgynghori. Mae hon yn ddogfen gynllunio fanwl sy'n nodi'r achos dros newid, y broses arfarnu a'r opsiynau arfaethedig cyn ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol.
Yr Achos Dros Newid a Phenodau Technegol ar Wasanaethau Cymunedol, Iechyd Meddwl, Gofal Sylfaenol a Diagnosteg.
Asesiadau Effaith Integredig yn nodi'r gwaith rydym wedi'i wneud hyd yn hyn i ddeall effeithiau posibl yr opsiynau.
Mwy o wybodaeth am y syniadau sydd wedi cael eu hystyried a'u diystyru cyn i ni gyrraedd yr ymgynghoriad cyhoeddus hwn.

Yn yr ymgynghoriad hwn byddwn yn gofyn i chi:

Pa un o'r opsiynau yn eich barn chi sydd orau ar gyfer mynd i'r afael â'r heriau sy'n wynebu ein gwasanaethau.
Pa effeithiau y gallai'r opsiynau eu cael, yn gadarnhaol ac yn negyddol.
Os oes effeithiau negyddol, pa gamau y gellid eu cymryd i fynd i'r afael â'r rhain.
Unrhyw beth arall rydych chi'n meddwl y mae angen i ni ei ystyried, gan gynnwys opsiynau neu syniadau amgen a allai fod gennych.

Ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl rydym wedi cynnig un opsiwn. Ym Mhennod 8 gallwch ddarllen mwy am yr opsiynau a ystyriwyd gennym a pham nad yw opsiynau eraill wedi cael eu cyflwyno i ymgynghoriad. Rydym yn ceisio eich barn ynghylch a oes ffactorau pwysig nad ydynt wedi cael eu hystyried wrth wneud yr argymhelliad hwn.

Bydd eich barn a'ch syniadau newydd yn dylanwadu ar benderfyniadau yn y dyfodol ynghylch sut rydym yn darparu'r gwasanaethau hyn ledled Powys. Bydd eich adborth yn cael ei ystyried ochr yn ochr â'r dogfennau a'r data ategol yr ydym wedi bod yn eu casglu ac y cyfeirir atynt yn y ddogfen hon.

Bydd Bwrdd Iechyd Addysgu Powys yn cyfarfod yng Ngwanwyn 2027 i ystyried yr holl adborth a dderbyniwyd a phenderfynu sut rydym yn darparu'r gwasanaethau hyn yn y dyfodol.

Bydd aelodau'r Bwrdd yn ystyried popeth maen nhw wedi'i glywed yn y cyfnod cyn, ac yn ystod, yr ymgynghoriad hwn. Mae hyn yn cynnwys asesiadau effaith integredig, a fydd yn ystyried sut y gallai pobl gael eu heffeithio a beth sydd angen ei wneud i leihau effeithiau negyddol. Rydym wedi cyhoeddi asesiadau effaith integredig drafft fel rhan o'r ymgynghoriad hwn, a bydd y rhain yn cael eu diweddaru i adlewyrchu'r hyn a glywn.

Byddant hefyd yn ystyried unrhyw wybodaeth newydd, gan gynnwys syniadau newydd, a allai ddod i’r amlwg o’r ymgynghoriad. Dylai unrhyw syniadau newydd, ynghyd â'r opsiynau a gynigir yn yr ymgynghoriad hwn, fodloni meini prawf penodol. Mae rhagor o fanylion am y meini prawf hyn ar gael ym Mhennod 5.

Os caiff newidiadau eu cymeradwyo, ni fydd y rhaglen hon yn cael ei chyflwyno dros nos. Mae angen ystyried datblygiadau i wasanaethau iechyd yn ofalus, gan weithio gyda staff a chymunedau. Gall gymryd hyd at ddeng mlynedd i roi’r cynigion yn y ddogfen hon ar waith, fel bod gwasanaethau’n addas ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Mae rhagor o wybodaeth am amserlenni posibl i’w gweld ym Mhennod 10.

Gan bwy yr ydym am glywed?

Rydym yn gwerthfawrogi'n fawr eich bod wedi cymryd yr amser i rannu eich meddyliau. Mae'r ymgynghoriad hwn ar gyfer holl aelodau'r cyhoedd sy'n byw, yn gweithio, neu sydd â diddordeb ym Mhowys. Mae ar gyfer pawb sy'n gweithio yn y GIG, gwasanaethau iechyd a gofal ehangach, a sefydliadau partner.

Rydym yn cydnabod bod gan bobl wahanol ddiddordebau a safbwyntiau. Efallai y byddwch yn derbyn ein gwasanaethau, neu'n gofalu am rywun sy'n gwneud hynny. Gallwch weithio gyda ni fel staff, myfyrwyr, neu wirfoddolwyr. Efallai eich bod yn cynrychioli sefydliad a allai gael ei effeithio gan ein cynigion, neu efallai bod gennych ddiddordeb mewn iechyd a lles.

Mae'r rhan fwyaf o'r cynigion yn y ddogfen hon yn ymwneud â gwasanaethau i oedolion. Mae barn plant a phobl ifanc hefyd yn bwysig i ni gan fod y cynigion hyn yn effeithio ar wasanaethau Uned Mân Anafiadau i bobl un oed a throsodd, ac mae'r cynigion ehangach yn effeithio ar blant a phobl ifanc sy'n ofalwyr ifanc ac a fydd yn ddefnyddwyr gwasanaethau oedolion yn y dyfodol.

Yn ogystal â siarad â phobl yn ein hardal, byddwn hefyd yn parhau i weithio gyda sefydliadau partner y GIG mewn siroedd cyfagos.

Byddwn hefyd yn gwrando ar Llais, Corff Llais y Dinasyddion statudol ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru, a fydd hefyd yn gwrando ar bobl ledled Powys fel y gallant gynrychioli eich barn a'ch safbwyntiau. Mae gan y bwrdd iechyd ddyletswydd statudol i ystyried sylwadau gan Llais pan wneir penderfyniadau yn dilyn yr ymgynghoriad hwn.

Effeithiau posibl ar ein staff

Rydym yn gwerthfawrogi ac yn cydnabod y sgiliau a'r profiadau sydd gennym o fewn ein gweithlu.

Efallai y bydd newidiadau i staff o ganlyniad i unrhyw benderfyniadau yn dilyn yr ymgynghoriad hwn. Gallai hyn gynnwys newidiadau i batrymau gwaith neu leoliadau gwasanaethau o bosibl.

Rydym am i'n holl weithwyr gyfrannu at ein huchelgais gyffredin am boblogaeth iachach a darparu gwasanaethau diogel, cynaliadwy, hygyrch a charedig.

Mae'r ymgynghoriad hwn ar gynigion newid gwasanaeth yn gam cyntaf pwysig. Yna byddai ymgynghoriad ar newid sefydliadol yn dilyn yn y dyfodol yn dibynnu ar y penderfyniadau a wneir gan Fwrdd Iechyd Addysgu Powys yng Ngwanwyn 2027. Byddem yn gweithio mewn partneriaeth ag unrhyw staff yr effeithir arnynt, a chyda chynrychiolwyr ochr staff o undebau a chymdeithasau proffesiynol, ac yn dilyn polisi Newid Sefydliadol Cymru Gyfan ar gyfer gweithlu'r GIG ledled Cymru.

Mae eu syniadau wedi cyfrannu at yr opsiynau yn y ddogfen ymgynghori hon. Byddwn nawr yn ymgysylltu'n eang â staff ar draws y bwrdd iechyd, yn ogystal â'n cynrychiolwyr Undebau Llafur, ar yr opsiynau ac i ddeall yr effeithiau posibl, ac i gasglu adborth a syniadau newydd.