Gwella Gyda'n Gilydd – Yr opsiynau ar gyfer gwasanaethau iechyd corfforol oedolion

18 Tachwedd 2026

Mae Bwrdd Iechyd Addysgu Powys yn gwahodd pobl ledled Powys i helpu llunio dyfodol gwasanaethau lleol y GIG.

Mae'r ymgynghoriad yn rhedeg o 5 Hydref 2026 i 10 Ionawr 2027 ac yn ceisio barn ar gynigion ar gyfer iechyd corfforol oedolion, iechyd meddwl oedolion, gofal brys a rhai gwasanaethau diagnosteg.

Bydd tair ar ddeg o ddigwyddiadau lleol a thri digwyddiad ar-lein yn rhoi cyfleoedd i bobl gwrdd â'r tîm, gofyn cwestiynau, trafod y cynigion ac yna cwblhau'r holiadur. Mae manylion llawn ar gael yn biap.gig.cymru/GwellaGydanGilydd

Mae'r diweddaraf yn ein cyfres o erthyglau rheolaidd Gwella Gyda'n Gilydd yn disgrifio'r opsiynau sy'n cael eu hystyried ar gyfer gwasanaethau iechyd corfforol oedolion ym Mhowys. Mae'n egluro sut mae gwasanaethau'n cael eu darparu ar hyn o bryd, yn amlinellu'r model gofal arfaethedig ar gyfer y dyfodol, ac yn cyflwyno'r gwahanol opsiynau ar gyfer y dyfodol.

Gallwch ddarllen y Ddogfen Ymgynghori Lawn ar ein gwefan neu gael rhagor o wybodaeth drwy ddarllen y bennod "Opsiynau ar gyfer Gwasanaethau Iechyd Corfforol Oedolion" isod.

Mae'r bennod hon yn disgrifio'r opsiynau sy'n cael eu hystyried ar gyfer gwasanaethau iechyd corfforol i oedolion ym Mhowys. Mae'n egluro sut mae gwasanaethau'n cael eu darparu ar hyn o bryd, yn amlinellu'r model gofal arfaethedig ar gyfer y dyfodol, ac yn cyflwyno'r gwahanol opsiynau ar gyfer y dyfodol.

Cyflwyniad

Mae gwasanaethau iechyd corfforol i oedolion ym Mhowys yn cynnwys ystod eang o wasanaethau cymunedol a chleifion mewnol sy'n cefnogi pobl sy'n rheoli salwch, yn gwella o anaf, yn byw gyda chyflyrau hirdymor ac yn cynnal eu hannibyniaeth.

Darperir y gwasanaethau hyn drwy gyfuniad o:

  • Gwasanaethau a ddarperir yng nghartrefi pobl eu hunain.
  • Timau nyrsio cymunedol.
  • Gwasanaethau therapi cymunedol.
  • Gwasanaethau Adsefydlu
  • Ysbytai cymunedol.
  • Gwelyau cleifion mewnol.
  • Gwasanaethau sy'n seiliedig ar glinigau.

Rydym yn cydnabod bod y gwasanaethau hyn yn cael eu gwerthfawrogi'n fawr gan bobl leol a staff. Fodd bynnag, mae'r Bwrdd Iechyd yn credu bod angen newidiadau os yw gwasanaethau am barhau i fod yn gynaliadwy a gallu diwallu'r galw yn y dyfodol. Fel yr eglurwyd ym Mhennod 3, mae lefelau cynyddol o eiddilwch, cymhlethdod cynyddol o ran anghenion, heriau i'r gweithlu a phwysau ariannol yn golygu nad yw parhau i ddarparu gwasanaethau yn yr un ffordd yn union yn bosibl yn hirdymor. 


Sut Mae Gwasanaethau'n Cael eu Darparu Heddiw

Ar hyn o bryd mae Powys yn gweithredu rhwydwaith o ysbytai cymunedol a gwasanaethau cymunedol ledled y sir. Mae'r cyfleusterau hyn yn darparu ystod o swyddogaethau, gan gynnwys adsefydlu, gofal cam i fyny a cham i lawr, cefnogaeth adferiad a gofal cleifion mewnol i bobl nad oes angen triniaeth arnynt mewn ysbyty acíwt.

Ochr yn ochr â thimau cymunedol sy'n darparu gofal yng nghartrefi pobl a chymunedau lleol, gan helpu pobl i osgoi derbyniadau diangen i'r ysbyty a chefnogi adferiad yn dilyn salwch neu anaf, rydym yn darparu nifer o welyau cleifion mewnol ledled y sir.

Ar hyn o bryd rydym yn darparu 146 o welyau cleifion mewnol ar gyfer iechyd corfforol oedolion ym Mhowys yn y lleoliadau canlynol:

  • Aberhonddu (Ward Epynt, Ward Y Bannau) – 29 gwely
  • Bronllys (Ward Llywelyn) – 18 gwely
  • Llandrindod (Ward Claerwen) – 15 gwely
  • Llanidloes (Ward Graham Davies) – 14 gwely
  • Machynlleth (Ward Twymyn) – 14 gwely
  • Y Drenewydd (Ward Brynheulog) – 15 gwely
  • Y Trallwng (Ward Maldwyn) – 21 gwely
  • Ystradgynlais (Ward Adelina Patti) – 20 gwely

Yn dilyn newidiadau dros dro ym mis Rhagfyr 2024, mae Ward Llewelyn a Ward Graham Davies ar hyn o bryd yn unedau Barod i Fynd Adref, ac mae Ward Epynt a Ward Brynheulog wedi ehangu eu rôl mewn adsefydlu strôc fel canolfannau arbenigol ar gyfer adsefydlu cleifion mewnol. 

Yn ogystal â'r 146 o welyau a restrir uchod:

  • Mae Ysbyty Tref-y-clawdd yn cynnig gwelyau ail-alluogi. Mae hyn yn dilyn cau Ward Panpwnton dros dro yn ystod pandemig COVID, gyda'r gwelyau ail-alluogi hyn yn cael eu darparu fel rhan o Gartref Gofal Golwg-y-Bwthyn. Mae hyd at 5 gwely ar gael, gan gynnwys un ystafell ddwy ystafell wely.
  • Mae Canolfan Iechyd a Gofal Integredig Glan Irfon yn Llanfair-ym-Muallt yn cynnig gwelyau ail-alluogi. Mae hyd at 12 gwely ar gael.

Pam mae angen newid:

Er gwaethaf ymroddiad staff a'r cyfraniad pwysig y mae'r gwasanaethau hyn yn ei wneud, mae nifer o heriau wedi dod i'r amlwg:

  • Mae cyfleoedd wedi’u colli i ddarparu mwy o ofal yn y sir, er enghraifft drwy wasanaeth gofal canolradd a thîm ymateb cymunedol brys. Byddai hyn yn lleihau'r angen i gael ei dderbyn i Ysbyty Cyffredinol Dosbarth
  • Mae'r galw'n parhau i gynyddu, ac mae pobl yn cyflwyno gydag anghenion mwy cymhleth.
  • Mae recriwtio a chadw staff yn dod yn anoddach, a fydd yn gwaethygu wrth i gyfran y bobl o oedran gweithio leihau.
  • Mae llawer o welyau cleifion mewnol wedi'u meddiannu gan bobl sy'n barod i ddychwelyd adref ond sy'n aros am becyn gofal.
  • Mae llawer o welyau cleifion mewnol yn cael eu meddiannu gan bobl y gellid diwallu eu hanghenion clinigol gartref pe bai cymorth priodol ar gael.
  • Mae gormod o bobl yn treulio gormod o amser mewn gwely ysbyty cymunedol a all arwain at “ddatgyflyru”. Hyd gyfartalog arhosiad mewn gwely ysbyty cymunedol ym Mhowys yw 40 diwrnod.
  • Mae adnoddau staff wedi'u gwasgaru'n denau ar draws nifer o dimau a safleoedd, ac mae amrywiad sylweddol yn y ffordd y mae gwasanaethau'n gweithredu ledled y sir.
  • Nid yw gwasanaethau iechyd meddwl ac iechyd corfforol yn cydweithio mor agos ag y gallent, ac mae ffyrdd gwell o ddiwallu anghenion pobl â dementia sydd hefyd ag anghenion iechyd corfforol.

Mae'r heriau hyn wedi ysgogi ystyriaeth o a ellid trefnu gwasanaethau'n wahanol yn y dyfodol.

Ochr yn ochr â hyn, mae angen penderfyniadau ynghylch siâp parhaol gwasanaethau yn y dyfodol lle mae newidiadau dros dro ar waith ar hyn o bryd.


Model Gofal y Dyfodol

Mae'r model gofal arfaethedig ar gyfer gwasanaethau iechyd corfforol oedolion, cymunedol a chleifion mewnol yn seiliedig ar yr egwyddor y dylai'r rhan fwyaf o bobl dderbyn gofal gartref neu mor agos at adref â phosibl, gan sicrhau bod gwasanaethau cleifion mewnol yn parhau i fod ar gael yn y sir pan fydd eu hangen.

Mae'n ceisio:

  • Helpu pobl aros yn iach ac yn annibynnol gan gynnwys ffyrdd iach o fyw, imiwneiddio a chyngor iechyd
  • Darparu cymorth cynnar a gofal a chefnogaeth ragweithiol gan gynnwys sgrinio iechyd y boblogaeth a rheoli cyflyrau hirdymor
  • Darparu gofal a chymorth gartref ac yn y gymuned gan gynnwys gofal sylfaenol, gwasanaethau cymunedol, adsefydlu ac ailalluogi
  • Sicrhau cefnogaeth gymunedol arbenigol sy'n darparu gofal mwy arbenigol ar gyfer cyflyrau cymhleth neu hirdymor, gofal diwedd oes a gofal lliniarol, ac ymateb cymunedol brys i helpu atal dirywiad a derbyniadau i'r ysbyty. Gall hyn gynnwys cefnogaeth i bobl yn eu cartref eu hunain, neu ofal canolraddol tymor byr mewn cyfleuster gofal preswyl.

Er enghraifft, byddai gwasanaeth Ysbyty Gartref a ddarperir gan benderfynwyr clinigol arbenigol yn darparu gofal tymor byr ar lefel ysbyty i gleifion yn eu cartrefi eu hunain am hyd cyfnod o salwch acíwt.

  • Darparu gofal cleifion mewnol ym Mhowys pan na ellir diwallu eich anghenion yn ddiogel gartref, gyda gofal “cam i fyny” a “cam i lawr” i leihau’r angen i gael eich derbyn i Ysbyty Cyffredinol y Dosbarth. Mae rhagor o wybodaeth am rôl gwelyau cleifion mewnol ym Mhowys i'w chael isod.

Ei nod yw cynnig “un pwynt mynediad” symlach i wasanaethau iechyd corfforol sy’n gliriach i gleifion a’u teuluoedd a’u gofalwyr. Byddai gwelliannau i wasanaethau cymunedol yn diwallu mwy o'u hanghenion gartref, gan leihau'r angen i gael eu derbyn i'r ysbyty ym Mhowys neu y tu allan i'r sir. Byddai mwy o bobl yn derbyn cymorth gofal lliniarol a gofal diwedd oes gartref mewn amgylchedd cyfarwydd, gan helpu mwy o bobl i gyflawni eu dymuniadau diwedd oes.

O dan y model yn y dyfodol, byddai gwasanaethau cleifion mewnol yn canolbwyntio mwy ar gefnogi pobl sydd angen asesiad tymor byr, triniaeth, adsefydlu neu gefnogaeth amlddisgyblaethol gymhleth. Gallai gwasanaethau gynnwys:

  • Asesiad a thriniaeth yn dilyn dirywiad mewn iechyd (“cam i fyny”) ac ymyrraeth briodol (e.e. therapi mewnwythiennol, awyru anfewnwthiol, pwysau positif parhaus ar y llwybr anadlu, maeth nasogastrig)
  • Cymorth yn dilyn derbyniad i'r ysbyty acíwt (“cam i lawr”).
  • Adsefydlu yn dilyn anhwylder neu anaf.
  • Gofal eiddilwch.
  • Cynllunio rhyddhau cymhleth.
  • Gofal lliniarol a gofal diwedd oes lle na ellid darparu hyn gartref neu mewn man arall o ddewis
  • Cymorth integredig i bobl ag anghenion iechyd corfforol a meddyliol.

Mae disgrifiad mwy manwl o'r model gofal ar gael yn adran Dogfennau Ategol.


Dewisiadau Ymgynghori

Yn seiliedig ar yr asesiad manwl a gynhaliwyd gennym, credwn fod cyfleoedd i gryfhau'r gwasanaethau cymunedol a ddarparwn yng nghartrefi pobl, gan gynnwys gofal rhagweithiol, gofal canolraddol, Ymateb Cymunedol Brys, ail-alluogi, adsefydlu ac Ysbyty Gartref. Byddai'r camau hyn yn cefnogi mwy o bobl i gael gofal gartref, yn helpu lleihau'r angen i gael eu derbyn i'r ysbyty, ac yn mynd i'r afael â'r cylch niweidiol o ddatgyflyru a all gynyddu dibyniaeth cleifion ar gymorth iechyd a gofal.

Drwy gymryd y camau hyn, byddem yn lleihau'r angen am welyau ysbytai cymunedol ond hefyd yn gwneud defnydd gwell o'r gwelyau hyn i gynnig gofal cam i fyny, gofal cam i lawr, adsefydlu arbenigol a gofal lliniarol a gofal diwedd oes. Byddai hyn yn golygu, dros y deng mlynedd nesaf, y gallem symud i fodel newydd o ofal cleifion mewnol ysbyty cymunedol yn seiliedig ar ddau opsiwn:

  • Opsiwn Iechyd Corfforol 1 – Gwell cymunedau gyda gwasanaethau cleifion mewnol Powys ar dri safle Canolfan Ranbarthol Wledig (Aberhonddu, Llandrindod, Y Drenewydd)
  • Opsiwn Iechyd Corfforol 2 - Gwasanaethau cymunedol gwell gyda gwasanaethau cleifion mewnol Powys ar ddau safle Canolfan Ranbarthol Wledig (Aberhonddu, Y Drenewydd)

Mae'r ddau opsiwn hyn yn cryfhau'n sylweddol y gwasanaethau cymunedol y gallwn eu darparu yng nghartrefi pobl yn unol â'r model gofal arfaethedig. Gallem ganolbwyntio mwy ar atal a chymorth a chefnogaeth gynnar, a sicrhau bod gwasanaethau iechyd corfforol a meddyliol yn cydweithio'n agosach. Byddai hyn yn arbennig o bwysig ar gyfer gofalu am bobl sydd ag anghenion iechyd corfforol a meddyliol.

Opsiwn Iechyd Corfforol 1 – Gwasanaethau Cymunedol Gwell gyda Gwasanaethau Cleifion Mewnol Powys ar dri safle Canolfan Ranbarthol Wledig (Aberhonddu, Llandrindod, Y Drenewydd)

  • Gwasanaethau Cymunedol: Byddai mwy o bobl yn cael eu cefnogi i aros yn iach ac adfer gartref lle bo modd. Byddai buddsoddiad sylweddol mewn atal, adsefydlu, ail-alluogi, Ysbyty Gartref, gofal rhagweithiol a gwasanaethau cymunedol integredig. Byddai gan ein gweithlu sgiliau mwy arbenigol ac uwch mewn meysydd fel asesu cymhleth, presgripsiynu a gwneud penderfyniadau clinigol. Ond, gan fod mwy o adnoddau'n cael eu gwario ar welyau nag Opsiwn 2, mae hyn yn golygu y gellir ailgyfeirio llai o adnoddau i gryfhau gwasanaethau yng nghartrefi pobl eu hunain. Mae ein modelu yn awgrymu y gellid gofalu am tua 60 o bobl gartref trwy Ysbyty Gartref.
  • Gwelyau: 90 o welyau ar draws tri safle ar gyfer gwasanaethau cleifion mewnol cymunedol (Aberhonddu, Llandrindod a'r Drenewydd). Byddai hyn yn cefnogi gwasanaethau adsefydlu ac adferiad mwy arbenigol ac yn helpu lleihau'r angen i gael eu derbyn i'r ysbyty mewn achosion acíwt. Byddai Aberhonddu a'r Drenewydd yn parhau i fod ein prif leoliadau ar gyfer adsefydlu cleifion mewnol cymunedol gan gynnwys strôc, ond byddai Llandrindod yn gallu darparu gofal mwy acíwt nag y mae ar hyn o bryd.
  • Y Gweithlu: Byddai hyn yn creu timau clinigol mwy a mwy cynaliadwy ar gyfer gwasanaethau cymunedol a gofal cleifion mewnol, a fyddai'n helpu i wneud ein gweithlu'n fwy gwydn gan gynnwys yn ystod absenoldeb heb ei gynllunio a swyddi gwag, yn ogystal â chynnig cyfle newydd ar gyfer dilyniant a datblygiad gyrfa. Mae hyn yn cynnig llai o welliant yng ngwydnwch y gweithlu nag Opsiwn 2 oherwydd byddai staff yn cael eu gwasgaru ar draws mwy o safleoedd gyda llai o gryfhau timau cymunedol.
  • Cyllid: Amcangyfrifir bod y model hwn yn cyfrannu tua £3.2m y flwyddyn i gefnogi'r GIG lleol i fyw o fewn ei fodd. Mae hyn hefyd yn helpu cefnogi sefydlogi gwasanaethau hanfodol eraill. Byddai angen buddsoddiad cyfalaf (amcangyfrifir ei fod tua £15 miliwn). Byddai'r cyfleusterau cleifion mewnol yn y Drenewydd yn rhan o'r cyfleuster newydd sy'n cael ei gynllunio ar gyfer Cam 2 Rhaglen Lles Gogledd Powys.
  • Tu allan i’r sir: Byddai'r cynnig yn gweld gostyngiad yn nifer y derbyniadau brys i YCD, cyfnodau aros byrrach a chostau dyddiau gwely gormodol cysylltiedig is, gan arbed tua £1.1 miliwn y flwyddyn mewn costau comisiynu a byddai'n arwain at unrhyw gleifion o Bowys yn aros mewn ysbytai cymunedol y tu allan i'r ardal.
  • Teithio a mynediad: Byddai mwy o bobl yn cael gofal yn eu cartrefi eu hunain. Byddai gwasanaethau cymunedol cryfach yn lleihau'r angen i gael eu derbyn i'r ysbyty naill ai y tu mewn neu'r tu allan i'r sir. Mae hyn yn golygu y byddai mwy o bobl yn derbyn mwy o ofal yn y gymuned lle maen nhw'n byw. Pan fydd angen gofal cleifion mewnol ar gleifion yn y sir, byddai angen i fwy o bobl deithio ymhellach nag sydd ar hyn o bryd i dair canolfan ragoriaeth ar gyfer gwasanaethau cleifion mewnol cymunedol (Aberhonddu, Llandrindod a'r Drenewydd). Ond byddai'r effaith deithio gyffredinol yn llai nag Opsiwn 2 gan y byddai 3 safle cleifion mewnol. I gleifion na ellir diwallu eu hanghenion gartref a/neu sydd angen gofal cleifion mewnol ym Mhowys, byddai'r amser teithio cyfartalog mewn car i safle cleifion mewnol yn cynyddu o 12 munud (yn seiliedig ar leoliadau safleoedd yr ysbyty cyn COVID) i 24 munud. Byddai 91% o gartrefi o fewn 45 munud i safle cleifion mewnol. Rydym yn cydnabod bod trafnidiaeth gyhoeddus yn heriol oherwydd natur wledig a gwasgaredig Powys.
  • Iechyd meddwl ac iechyd corfforol cydgysylltiedig: Byddai'r Canolfannau Rhanbarthol Gwledig ar gyfer gwasanaethau cleifion mewnol cymunedol hefyd yn gallu darparu gofal cydgysylltiedig ar gyfer anghenion iechyd corfforol a meddyliol mwy o bobl. Ond byddai'r gwasanaethau sydd ar gael i gefnogi pobl yn eu cartrefi eu hunain yn cael eu cryfhau llai nag yn Opsiwn 2. Byddai rhai cleifion ag anghenion iechyd corfforol a meddyliol hefyd yn cael gofal yn y wardiau Iechyd Corfforol.
  • Safleoedd Eraill: Byddai gwelyau i gleifion ag anghenion iechyd corfforol yn cau ym Mronllys, Llanidloes, Machynlleth, Y Trallwng ac Ystradgynlais. Byddai mwy o bobl ym mhob cymuned yn derbyn y gofal sydd ei angen arnynt yn eu cymuned oherwydd gwasanaethau gwell yn y cartref.
  • Y Gallu i Gyflawni: Mae graddfa is o newid nag Opsiwn 2 ac felly o bosibl yn drawsnewidiad symlach.

Opsiwn Iechyd Corfforol 2 - Gwasanaethau Cymunedol Gwell gyda Gwasanaethau Cleifion Mewnol Powys ar ddau safle Canolfan Ranbarthol Wledig (Aberhonddu, Y Drenewydd)

  • Gwasanaethau Cymunedol: Byddai mwy o bobl yn cael eu cefnogi i aros yn iach ac adfer gartref lle bo modd. Byddai buddsoddiad sylweddol mewn atal, adsefydlu, ail-alluogi, Ysbyty Gartref, gofal rhagweithiol a gwasanaethau cymunedol integredig. Byddai gan ein gweithlu sgiliau mwy arbenigol ac uwch mewn meysydd fel asesu cymhleth, presgripsiynu a gwneud penderfyniadau clinigol. Gan fod llai o adnoddau'n cael eu gwario ar welyau nag Opsiwn 1, mae hyn yn golygu y gellir ailgyfeirio mwy o adnoddau i gryfhau gwasanaethau yng nghartrefi pobl eu hunain. Mae ein modelu yn awgrymu y gellid gofalu am tua 80 o bobl gartref drwy Ysbyty Gartref.
  • Gwelyau: 60 o welyau ar draws dwy ganolfan ragoriaeth ar gyfer gwasanaethau cleifion mewnol cymunedol (Aberhonddu a'r Drenewydd). Byddai hyn yn cefnogi gwasanaethau adsefydlu ac adferiad mwy arbenigol ac yn helpu lleihau'r angen i gael eu derbyn i'r ysbyty mewn achosion acíwt. Byddai Aberhonddu a'r Drenewydd yn parhau i fod ein prif leoliadau ar gyfer adsefydlu cleifion mewnol cymunedol gan gynnwys strôc.

  • Y Gweithlu: Byddai hyn yn creu timau clinigol mwy a mwy cynaliadwy ar gyfer gwasanaethau cymunedol a gofal cleifion mewnol, a fyddai'n helpu i wneud ein gweithlu'n fwy gwydn gan gynnwys yn ystod absenoldeb heb ei gynllunio a swyddi gwag, yn ogystal â chynnig cyfle newydd ar gyfer dilyniant a datblygiad gyrfa. Mae hyn yn cynnig gwelliant mwy yng ngwydnwch y gweithlu nag Opsiwn 1 oherwydd byddai staff yn cael eu cyfuno i lai o safleoedd a gwasanaethau cryfach.
  • Cyllid: Amcangyfrifir bod y model hwn yn cyfrannu tua £5.4m y flwyddyn i gefnogi'r GIG lleol i fyw o fewn ei fodd. Mae hyn hefyd yn helpu cefnogi sefydlogi gwasanaethau hanfodol eraill. Byddai angen buddsoddiad cyfalaf (amcangyfrifir ei fod tua £15 miliwn). Byddai'r cyfleusterau cleifion mewnol yn y Drenewydd yn rhan o'r cyfleuster newydd sy'n cael ei gynllunio ar gyfer Cam 2 Rhaglen Lles Gogledd Powys.
  • Tu allan i’r sir: Byddai'r cynnig yn gweld gostyngiad yn nifer y derbyniadau brys i acíwt, cyfnodau aros byrrach a chostau dyddiau gwely gormodol cysylltiedig is, gan arbed tua £2.6 miliwn y flwyddyn mewn costau comisiynu a byddai'n arwain at unrhyw gleifion o Bowys yn aros mewn ysbytai cymunedol y tu allan i'r ardal.
  • Teithio a mynediad: Byddai mwy o bobl yn cael gofal yn eu cartrefi eu hunain. Byddai gwasanaethau cymunedol cryfach yn lleihau'r angen i gael eu derbyn i'r ysbyty naill ai y tu mewn neu'r tu allan i'r sir. Mae hyn yn golygu y byddai mwy o bobl yn derbyn mwy o ofal yn y gymuned lle maen nhw'n byw. Gan y gellid cyfeirio mwy o adnoddau at wasanaethau cymunedol nag Opsiwn 1, byddai mwy o bobl yn cael gofal yn eu cymuned leol. Pan fydd angen gofal cleifion mewnol ar gleifion yn y sir, byddai angen i fwy o bobl deithio ymhellach nag sydd ar gael nawr i ddwy ganolfan ragoriaeth ar gyfer gwasanaethau cleifion mewnol cymunedol (Aberhonddu a'r Drenewydd). Byddai'r effaith deithio gyffredinol yn fwy nag Opsiwn 1 gan y byddai 2 safle cleifion mewnol. I gleifion na ellir diwallu eu hanghenion gartref a/neu sydd angen gofal cleifion mewnol ym Mhowys, byddai'r amser teithio cyfartalog mewn car i safle cleifion mewnol yn cynyddu o 12 munud (yn seiliedig ar leoliadau safleoedd yr ysbyty cyn COVID) i 29.5 munud. Byddai 83% o gartrefi o fewn 45 munud i safle cleifion mewnol. Rydym yn cydnabod bod trafnidiaeth gyhoeddus yn heriol oherwydd natur wledig a gwasgaredig Powys.
  • Iechyd meddwl ac iechyd corfforol cydgysylltiedig: Byddai'r Canolfannau Rhanbarthol Gwledig ar gyfer gwasanaethau cleifion mewnol cymunedol hefyd yn gallu darparu gofal cydgysylltiedig ar gyfer anghenion iechyd corfforol a meddyliol mwy o bobl. Byddai'r gwasanaethau sydd ar gael i gefnogi pobl yn eu cartrefi eu hunain yn cael eu cryfhau mwy nag yn Opsiwn 1. Byddai rhai cleifion ag anghenion iechyd corfforol a meddyliol hefyd yn cael gofal yn y wardiau Iechyd Corfforol.
  • Safleoedd Eraill: Byddai gwelyau i gleifion ag anghenion iechyd corfforol yn cau ym Mronllys, Llandrindod, Llanidloes, Machynlleth, Y Trallwng ac Ystradgynlais. Byddai mwy o bobl ym mhob cymuned yn derbyn y gofal sydd ei angen arnynt yn eu cymuned oherwydd gwasanaethau gwell yn y cartref.
  • Y Gallu i Gyflawni: Mae yna raddfa fwy o newid nag Opsiwn 1 sy'n gofyn am drawsnewid a lliniaru gwasanaethau mwy.

Cymharu'r opsiynau

Mae pob opsiwn yn ceisio cyflawni'r un amcanion cyffredinol:

  • Gwasanaethau mwy diogel.
  • Gwell canlyniadau.
  • Cynaliadwyedd gweithlu mwy.
  • Llai o ddibyniaeth ar ysbytai acíwt.
  • Cefnogaeth gryfach o fewn cymunedau.
  • Defnydd gwell o'r adnoddau sydd ar gael.

Y gwahaniaeth allweddol rhwng yr opsiynau yw sut mae gwasanaethau cleifion mewnol yn cael eu trefnu a'r graddau y mae gwasanaethau'n cael eu crynhoi o fewn dau ganolfan ragoriaeth neu'n cael eu cadw ar draws tri safle. Byddai cynnal gwasanaethau cleifion mewnol ar dri safle yn golygu y byddai mwy o bobl ym Mhowys yn byw'n agosach at welyau cleifion mewnol na'r opsiwn dau safle. Ond byddai angen adnoddau a chyllid ychwanegol ar yr opsiwn tri safle – ni fyddai'r adnoddau a'r cyllid hynny ar gael i fuddsoddi mewn gwasanaethau cymunedol cryfach i gefnogi pobl gartref.

Nid oes datrysiad perffaith. Mae pob opsiwn yn cynnwys cyfleoedd, cyfnewidiadau a risgiau. Dyna pam rydym yn ceisio barn drwy'r ymgynghoriad hwn cyn gwneud unrhyw benderfyniadau.


Syniadau wedi'u hystyried ond heb eu datblygu

Wrth ddatblygu'r opsiynau, archwiliwyd ystod eang o bosibiliadau.

Cafodd rhai syniadau eu diystyru cyn ymgynghori oherwydd ystyriwyd eu bod yn annhebygol o ddarparu gwasanaethau diogel, cynaliadwy neu fforddiadwy.

Roedd y rhain yn cynnwys:

Cynnal gwasanaethau fel y maent, neu fel yr oeddent cyn y newidiadau dros dro

Byddai'r opsiynau hyn yn cadw trefniadau cleifion mewnol presennol neu flaenorol heb fawr o newid, neu ddim newid o gwbl.

Byddai opsiwn “gwneud fel y gorffennol” yn adfer y gwasanaethau cleifion mewnol a oedd ar waith cyn y newidiadau dros dro, gyda 158 o welyau cleifion mewnol iechyd corfforol yn y sir.

Cafodd hwn ei ddiystyru oherwydd:

  • Roedd yn agos at waelod yr asesiad anariannol ac ariannol.
  • Ni fyddai'n mynd i'r afael â dibyniaeth ar staff asiantaeth, prinder gweithlu a heriau recriwtio.
  • Ni fyddai'n ymateb i'r galw cynyddol ac anghenion newidiol y boblogaeth
  • Ni fyddai'n ein galluogi i fyw o fewn ein modd.
  • Ni fyddai'n cefnogi'r uchelgais i leihau datgyflyru cleifion trwy fodel sy'n canolbwyntio mwy ar y gymuned.
  • Ni fyddai'n ein galluogi i ailganolbwyntio adnoddau ar atal, adsefydlu a gofal gartref.
  • Ni fyddai’n ein helpu ni ddatblygu canolfannau rhagoriaeth ar gyfer gofal cleifion mewnol er mwyn darparu lefel uwch o ofal o fewn y sir a lleihau’r angen i gael eu derbyn i ysbytai y tu allan i Bowys.
  • Ni fyddai'n mynd i'r afael â'r amrywiad presennol mewn modelau gwasanaeth ac ansawdd gwasanaeth ar draws y sir.
  • Ni fyddai'n cefnogi integreiddio rhwng iechyd corfforol a meddyliol.

Byddai opsiwn “gwneud fel y presennol” yn cadw siâp presennol gwasanaethau cleifion mewnol, gyda 146 o welyau cleifion mewnol yn y sir.

Cafodd hwn ei ddiystyru oherwydd:

  • Mae'n dibynnu ar fesurau dros dro fel y newid gwasanaeth dros dro presennol yn hytrach nag ateb hirdymor cynaliadwy.
  • Ni fyddai'n mynd i'r afael â dibyniaeth ar staff asiantaeth, prinder gweithlu a heriau recriwtio.
  • Ni fyddai'n ymateb i'r galw cynyddol ac anghenion newidiol y boblogaeth.
  • Ni fyddai'n ein galluogi i fyw o fewn ein modd.
  • Ni fyddai'n cefnogi'r uchelgais i leihau datgyflyru cleifion trwy fodel sy'n canolbwyntio mwy ar y gymuned.
  • Ni fyddai'n ein galluogi i ailganolbwyntio adnoddau ar atal, adsefydlu a gofal gartref.
  • Ni fyddai’n ein helpu ni ddatblygu canolfannau rhagoriaeth ar gyfer gofal cleifion mewnol er mwyn darparu lefel uwch o ofal o fewn y sir a lleihau’r angen i gael eu derbyn i ysbytai y tu allan i Bowys.
  • Ni fyddai'n mynd i'r afael â'r amrywiad presennol mewn modelau gwasanaeth ac ansawdd gwasanaeth ar draws y sir.
  • Ni fyddai'n cefnogi integreiddio rhwng iechyd corfforol a meddyliol.

Felly, er y gallai opsiynau sy'n cynnwys ychydig iawn o newid neu ddim newid o gwbl fod yn ddeniadol i ddechrau oherwydd y byddent yn lleihau'r aflonyddwch, ni fyddai'r opsiynau hyn yn mynd i'r afael â phwysau presennol ar y gweithlu, y galw cynyddol, a'r heriau ariannol. Ni fyddent yn cyflawni ein huchelgeisiau i wella cysondeb, ansawdd na gwydnwch ar draws gwasanaethau. Ni fyddent yn darparu cyfleoedd i gefnogi mwy o bobl i aros yn annibynnol gartref. Ni fyddent yn ein galluogi i ddarparu lefel uwch o ofal yn ein hysbytai cymunedol a fyddai’n lleihau’r angen i gael eu derbyn i Ysbyty Cyffredinol y Dosbarth.

Cryfhau gwasanaethau cymunedol wrth ganolbwyntio gwasanaethau cleifion mewnol mewn chwe safle

Byddai'r opsiwn hwn yn cadw gwasanaethau cleifion mewnol ar chwe safle ysbyty cymunedol.

Gyda llai o wardiau cleifion mewnol nag nawr, byddai'r opsiwn hwn yn golygu ein bod yn gwario llai o arian ar adeiladau ac yn gallu gwario mwy ar ofal cleifion. Byddai hyn yn ei dro yn ein helpu darparu mwy o gefnogaeth i bobl o fewn cymunedau lleol a'u cartrefi eu hunain.

Cafodd hwn ei ddiystyru oherwydd:

  • Ni fyddai’n ein helpu ni ddatblygu canolfannau rhagoriaeth ar gyfer gofal cleifion mewnol er mwyn darparu lefel uwch o ofal o fewn y sir a lleihau’r angen i gael eu derbyn i ysbytai y tu allan i Bowys.
  • Er y byddai'n galluogi rhai gwelliannau mewn gwasanaethau cymunedol, ni fyddai'n mynd yn ddigon pell i fynd i'r afael â'r heriau hirdymor ar gyfer gofal iechyd a'n helpu i sicrhau bod gwasanaethau'n addas ar gyfer y dyfodol.
  • Ni fyddai'n mynd i'r afael yn ddigonol â dibyniaeth ar staff asiantaeth, prinder gweithlu a heriau recriwtio.
  • Ni fyddai'n ymateb yn ddigonol i'r galw cynyddol ac anghenion newidiol y boblogaeth.
  • Ni fyddai'n ein galluogi i fyw o fewn ein modd.
  • Ni fyddai'n cefnogi'n ddigonol yr uchelgais i leihau dadtyflyru cleifion trwy fodel sy'n canolbwyntio mwy ar y gymuned.
  • Ni fyddai'n ein galluogi'n ddigonol i ailganolbwyntio adnoddau ar atal, adsefydlu a gofal gartref.
  • Ni fyddai’n ein helpu ni ddatblygu canolfannau rhagoriaeth ar gyfer gofal cleifion mewnol er mwyn darparu lefel uwch o ofal o fewn y sir a lleihau’r angen i gael eu derbyn i ysbytai y tu allan i Bowys.
  • Ni fyddai'n mynd i'r afael yn ddigonol â'r amrywiad presennol mewn modelau gwasanaeth ac ansawdd gwasanaeth ar draws y sir.
  • Ni fyddai'n cefnogi integreiddio rhwng iechyd corfforol a meddyliol i'r graddau y byddai'n bosibl yn yr opsiynau ymgynghori.

Er ein bod yn cydnabod bod yr opsiwn hwn yn lleihau teithio i ofal cleifion mewnol o'i gymharu â'r opsiynau ymgynghori, dim ond carreg gamu y gellid ei ystyried i'r angen i ddatblygu canolfannau rhagoriaeth ymhellach ar gyfer gofal cleifion mewnol ysbytai cymunedol yn y dyfodol. Ni fyddai'n mynd i'r afael yn ddigonol â'r Achos dros Newid. Byddai'n colli cyfleoedd i ddarparu lefel uwch o ofal brys yn y sir a lleihau'r angen i gael eu derbyn i Ysbyty Cyffredinol y Dosbarth. Byddai'n colli cyfleoedd ar gyfer dull mwy cydgysylltiedig o ymdrin ag iechyd corfforol a meddyliol.

Symud gwelyau cleifion mewnol y tu allan i Bowys

Roedd yr opsiwn hwn yn cynnig cau gwelyau cleifion mewnol cymunedol yn gyfan gwbl a dibynnu yn lle hynny ar:

  • Timau cymunedol.
  • Cartrefi gofal.
  • Darpariaeth y sector annibynnol.
  • Ysbytai Cyffredinol Dosbarth y tu allan i Bowys.

Cafodd yr opsiwn hwn ei ddiystyru oherwydd:

  • Mae modelu manwl o'r galw a'r capasiti yn dangos bod angen gwelyau cleifion mewnol cymunedol ar gyfer trigolion Powys, a bod opsiynau diogel a hyfyw ar gyfer parhau i ddarparu'r rhain yn y sir.
  • Byddai'r ddibyniaeth barhaus ar gomisiynu gwasanaethau y tu allan i'r sir yn fwy costus na dewisiadau eraill.
  • Ni fyddai'n ein cefnogi i gryfhau'r ffordd rydym yn darparu gofal brys fel ein bod yn lleihau'r angen i gael eu derbyn i Ysbyty Cyffredinol y Dosbarth.
  • Byddai'n golygu llawer mwy o deithio i ymweld â chleifion mewnol mewn ysbytai nag opsiynau eraill.
  • Ni fyddai'n cefnogi integreiddio rhwng gwasanaethau iechyd corfforol ac iechyd meddwl.

Felly, er y gallai fod manteision i gomisiynu gofal cleifion mewnol gan fyrddau iechyd cyfagos ac Ymddiriedolaethau'r GIG sy'n cyflogi staff sydd ag arbenigedd ar draws ystod eang o arbenigeddau a sgiliau, byddai opsiynau eraill yn cyflawni ein nodau'n well o gryfhau darpariaeth gofal iechyd leol, darparu gofal mwy cydgysylltiedig, a lleihau dibyniaeth ar wasanaethau y tu allan i'r sir.

Sefydlu Ysbyty Cyffredinol Dosbarth ym Mhowys

Nid oes unrhyw opsiynau diogel nac ymarferol ar gyfer Ysbyty Cyffredinol Dosbarth ym Mhowys. Nid oes unrhyw leoliad yn y sir a fyddai â dalgylch o boblogaeth ddigon mawr i gynnal y staff a'r sgiliau 24 awr sydd eu hangen mewn Ysbyty Cyffredinol Dosbarth.


Pam nad yw opsiynau sy'n cadw gwelyau mewn mwy o safleoedd yn cael eu symud ymlaen i ymgynghoriad?

Y prif resymau pam na chafodd opsiynau sy'n cadw gwelyau mewn mwy o safleoedd eu symud ymlaen i ymgynghoriad yw:

  • Mae gormod o adnoddau'n cael eu gwario ar staffio adeiladau a gwelyau, yn hytrach na darparu gofal. Mae hyn yn golygu bod llai o staff a chyllid ar gael i gefnogi pobl yn eu cartrefi eu hunain. Mae cefnogi pobl yn eu cartrefi yn darparu cymorth cynnar i leihau'r angen i gael eu derbyn i'r ysbyty. Mae'n helpu pobl i aros yn annibynnol. Mae'n lleihau'r risg o ddatgyflyru. Mae hefyd yn helpu sicrhau bod gwasanaethau'n parhau i fod yn hyfyw ar gyfer y dyfodol.
  • Drwy ddod â'r gwasanaethau hyn ynghyd ar ddau neu dri safle mae mwy o gyfleoedd i ddatblygu a chynnal sgiliau sy'n ein helpu darparu mwy o ofal o fewn y sir, gan leihau'r angen i gael eu derbyn i Ysbyty Cyffredinol y Dosbarth.
  • Mae staffio mewn safleoedd bach yn parhau i fod yn fregus, gyda staff wedi'u gwasgaru'n denau ar draws y sir. Rydym am greu gwasanaethau gyda staffio mwy gwydn, er enghraifft yn ystod cyfnodau o absenoldeb heb ei gynllunio.
  • Drwy ddatblygu canolfannau rhagoriaeth ar gyfer gofal cleifion mewnol mewn ysbytai cymunedol, gallwn gynnig dull mwy cydgysylltiedig o ymdrin ag iechyd corfforol ac iechyd meddwl, yn enwedig ar gyfer eiddilwch, dementia a chyflyrau cymhleth hirdymor.

Rydym yn cydnabod y gallai opsiynau sy'n cadw gwelyau mewn mwy o safleoedd fod yn ddeniadol oherwydd bod gofal cleifion mewnol yn cael ei ddarparu'n fwy lleol. Mae amseroedd teithio i gleifion, teuluoedd a gofalwyr yn ystyriaeth bwysig, yn enwedig mewn sir wledig fel Powys.

Fodd bynnag, rydym hefyd yn gwybod bod y rhan fwyaf o bobl eisiau aros yn annibynnol a byw yn eu cartrefi eu hunain cyhyd â phosibl. Drwy fuddsoddi mwy mewn gofal gartref, adsefydlu, ail-alluogi, Ysbyty Gartref, nyrsio ardal a gwasanaethau ataliol, gallwn helpu mwy o bobl i osgoi cael eu derbyn i'r ysbyty yn gyfan gwbl, gwella'n gyflymach ar ôl salwch, a chynnal eu hannibyniaeth. I lawer o bobl, mae derbyn y gofal cywir gartref neu yn eu cymuned yn cynnig profiad gwell a gall arwain at ganlyniadau gwell nag arhosiad hirach yn yr ysbyty. Yn ymarferol, bydd y rhan fwyaf o bobl yn derbyn gofal iechyd gan wasanaethau cymunedol lawer yn amlach yn ystod eu bywydau nag y bydd angen gwely mewnol arnynt. Felly, mae'r modelau arfaethedig yn ceisio cryfhau'r gwasanaethau sy'n elwa'r nifer fwyaf o bobl, gan gynnal gwelyau cleifion mewnol cymunedol i'r rhai na ellir diwallu eu hanghenion yn ddiogel gartref.

Mwy o wybodaeth am yr opsiynau wedi’u hystyried a’u diystyru. 

Fe wnaethom ystyried ystod ehangach o opsiynau posibl wrth ddatblygu'r cynigion hyn. Mae rhagor o wybodaeth am yr opsiynau a ystyriwyd ond na chawsant eu hystyried ar gyfer ymgynghori ar gael yn yr Adroddiad Cam a'r Achos Busnes Cyn Ymgynghori. Mae'r dogfennau hyn ar gael yn adran Dogfennau Ategol.


Cwestiynau ar gyfer Ymgynghoriad

Wrth i chi ystyried yr opsiynau hyn, byddem yn croesawu eich barn:

  • I ba raddau rydych chi'n cytuno neu'n anghytuno bod angen i BIAP wneud newidiadau i ymateb i'r heriau?
  • I ba raddau rydych chi'n cytuno neu'n anghytuno â'r model gofal arfaethedig ar gyfer gwasanaethau iechyd corfforol i oedolion?
  • Pe bai gwasanaethau cleifion mewnol ar gyfer gofal corfforol oedolion yn cael eu darparu ar lai o safleoedd, pa un o'r opsiynau rydych chi'n credu sy'n cyflawni'r weledigaeth orau ac yn ymateb i'r Achos dros Newid?
  • A oes sylwadau ychwanegol yr hoffech eu gwneud ynghylch y cynigion ar gyfer gwasanaethau iechyd corfforol i oedolion? Gallai hyn gynnwys eich rhesymau dros ffafrio un opsiwn, eich rhesymau os ydych chi'n anghytuno â'r model gofal, barn ar opsiynau a gafodd eu gwrthod, neu ddewisiadau amgen y teimlwch y dylai BIAP eu hystyried.