Mae dau berson a drawsnewidiodd eu lles gyda chymorth cefnogaeth ar-lein GIG Cymru yn annog eraill i gymryd y cam cyntaf hwnnw yn ystod Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl.
Ceisiodd Kate*, 39, gymorth ar ôl datblygu gorbryder llethol yn gysylltiedig ag iechyd ei mab ifanc.
Yn y cyfamser, estynnodd George Ryley gymorth ar ôl i bwysau gwaith a salwch ei adael yn flinedig yn gorfforol ac yn feddyliol.
Cafodd y ddau eu cyfeirio at SilverCloud® Cymru, cyfres o raglenni hunangymorth ar-lein sydd ar gael am ddim ar y GIG, ac a reolir gan Bwrdd Iechyd Addysgu Powys.
Dywedodd Kate, o Gaerdydd: “Gwnaeth wahaniaeth enfawr yn sydyn iawn. “Dydw i ddim wedi cael pwl o orbryder ers i mi ddechrau arno. Dydw i ddim wedi edrych yn ôl.”
A dywedodd George, 27, o Aberystwyth: “Dyma wersi bywyd hanfodol nad oedd neb erioed wedi’u dysgu i mi,” meddai George.
“Byddaf yn eu cario gyda mi am weddill fy oes. Os ydych chi eisiau gwella ac aros yn iach, mae gofalu am eich iechyd meddwl yn broses barhaus.”
Roedd Kate a George yn siarad allan fel rhan o Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl, sydd eleni'n canolbwyntio ar y thema 'Gweithredu'.
Esboniodd Kate sut y dechreuodd ei hanawsterau pan gafodd ei mab ffitiau gwres.
Er ei fod wedi bod yn sâl fel plentyn bach, fe wnaeth y ffaith eu bod wedi dychwelyd y llynedd sbarduno gorbryder dwys a waethygodd yn gyflym.
“Byddai fy mrest yn tynhau a byddwn i’n cael teimlad fel ton o gyfog,” dywedodd Kate. “Doeddwn i ddim yn gallu bwyta, doeddwn i ddim yn gallu canolbwyntio.
Teimlwyd yr effaith gartref ac yn y gwaith.
Roedd Kate ei hun yn gyson yn gwirio ei mab, yn poeni am sbardunau posibl ac yn ei chael hi'n anodd diffodd.
“Doeddwn i ddim yn gallu canolbwyntio yn y gwaith ac roedd rhaid i mi aros yn hwyr sawl gwaith, ac gartref doeddwn i ddim yn teimlo fy mod i bob amser yn bresennol gyda fy mab yn y ffordd gywir,” dywedodd.
“Roeddwn i bob amser yn ceisio adnabod sbardunau ei ffitiau, gan ofyn i mi fy hun beth allwn i ei wneud i’w hatal.”
Ar ôl siarad â'i meddyg teulu, dywedwyd wrthi ei bod yn profi gorbryder rhiant a chafodd ei chyfeirio at raglen Gofod o Orbryder SilverCloud.
Gellir cael mynediad at y cwrs ar-lein, sy'n seiliedig ar Therapi Gwybyddol Ymddygiadol(CBT), unrhyw bryd drwy ffôn, tabled neu liniadur, gyda defnyddwyr yn cael eu hannog i gwblhau sesiynau byr dair gwaith yr wythnos.
“Gallwn i ei wneud gyda’r nos pan fyddai fy mab wedi mynd i gysgu, neu yn ystod egwyliau yn ystod y dydd. “Fe weithiodd o’m cwmpas i,” meddai Kate, gan ychwanegu ei bod hi’n dal i ddefnyddio ymwybyddiaeth ofalgar, ymarferion anadlu a thechnegau ysgrifennu a ddysgodd drwy’r cwrs.
Yn y cyfamser, roedd George Ryley ei hun yn ei chael hi'n anodd ar ôl cyfnod heriol yn y gwaith a gyd-ddigwyddodd â chyfnod o iechyd corfforol gwael a achoswyd gan wenwyndra llwydni.
“Roeddwn i wedi arfer bod yn brysur ac yn actif,” meddai. “Yna’n sydyn, byddai hyd yn oed cael cawod yn sugno fy holl egni am y diwrnod.”
Gadawodd y profiad ef yn gaeth i'r gwely am sawl wythnos a chafodd effaith andwyol ar ei les meddyliol.
Ar ôl cysylltu â'i feddyg teulu, cafodd ei atgyfeirio i gael cwnsela a chafodd ei annog hefyd i roi cynnig ar raglen Gofod rhag Straen SilverCloud.
“Doedd gen i ddim y meddylfryd mwyaf cadarnhaol ar y dechrau,” meddai. “Ond wrth i mi weithio drwyddo, cefais fy synnu gan ba mor effeithiol oedd e.”
Mae gan bob defnyddiwr SilverCloud gefnogwr pwrpasol sy'n rhoi cyngor ac anogaeth bob pythefnos – cymorth y mae George yn dweud oedd hefyd yn allweddol.
“Roedd cael adborth mor hyfryd ar fy nghynnydd yn wirioneddol ysgogol.
“Rydw i wedi argymell SilverCloud i gymaint o bobl sydd wedi bod yn cael trafferth gyda straen.”
Mae Kate a George yn dweud bod y profiad wedi newid sut maen nhw'n ymdrin â'u hiechyd meddwl, gan bwysleisio ei fod angen sylw parhaus yn hytrach nag ateb untro.
Dywedodd Fionnuala Clayton, rheolwr prosiect Gwasanaeth CBT Ar-lein GIG Cymru, fod eu profiadau yn tanlinellu pwysigrwydd cymryd camau ymarferol.
“Mae’r Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl hon yn ein hatgoffa nad oes rhaid i weithredu fod yn ddramatig nac yn llethol - weithiau mae’n ymwneud yn syml â chymryd y cam cyntaf hwnnw i geisio cefnogaeth,” dywedodd.
“Mae SilverCloud Cymru yn rhoi’r offer i bobl ddeall eu meddyliau, rheoli gorbryder a straen a meithrin gwydnwch mewn ffordd sy’n cyd-fynd â bywydau gwaith a theulu prysur.
“Mae straeon fel hyn yn dangos sut y gall cymorth hygyrch a hyblyg rymuso pobl i gymryd camau gweithredu dros eu hiechyd meddwl, yn eu hamser eu hunain ac ar eu cyflymder eu hunain.”
Cofrestrwch â SilverCloud yn: https://nhswales.silvercloudhealth.com/signup/
*Mae enw Kate wedi newid.
Cyhoeddwyd: 11/05/2026